افلاتبصرون ) ( 1 ) در زمين براى اهل يقين نشانه هايى وجود دارد ، و همچنين در خودتان ، آيا بصيرت نداريد ؟ توجّه در آيات و نشانه هاى خدا براى بشر لازم است ، و همين توجّه است كه انسان را به كمال شناخت و عبوديّت حقّ مىرساند ، خداوند انسان را به دقّت در جسم خود توجّه داده است . بسا يك پرفسور تمام وقت خود را در دقايق و رموز بدن انسان صرف مىكند ، ساختمان بدن انسان را زير ذره بين قرار مىدهد و آخر هم به ريزه كاريهاى عضو كوچكى مثل چشم نمىتواند پى ببرد ، ولى انسان را به خالق جهان نزديك مىكند . « فصار كلّ ما خلق حجّة له » پس هر يك از مخلوقات دليلى است بر وجود خالق ; توجّه در هر موجودى از موجودات جهان ، انسان را به خدا و خداشناسى نزديك مىكند ; و زبان حال هر موجودى اين كه : ( أ فى اللّه شكّ فاطر السّماوات و الارض ) ( 2 ) آيا در خدا شك است ، خدايى كه خالق آسمانها و زمين است ؟ گرچه همه موجودات داراى زبان نيستند ، ولى همه آنها با زبان حال دلالت بر وجود خالق و آفريننده دارند . « فَحُجَّتُهُ بِالتَّدْبِيرِ نَاطِقَةٌ ، وَدَلالَتُهُ عَلَى الْمُبْدِعِ قَائِمَةٌ » ( پس حجّت خدا به تدبير او گوياست ، و راهنمايى او بر وجود خالق جهان استوار است . ) « حجّة » به معناى دليل و برهان است ، « تدبير » از باب تفعيل به معناى طرّاحى موجودات و اداره آنها ، و « مبدع » به معناى خالق آنهاست . بيراهه رفتن تشبيه كنندگان خدا به خلق « وَاَشْهَدُ اَنَّ مَنْ شَبَّهَكَ بِتَبَايُنِ اَعْضَاءِ خَلْقِكَ ، وَتَلاحُمِ حِقَاقِ مَفَاصِلِهِمُ الُْمحْتَجِبَةِ لِتَدبِيرِ حِكْمَتِكَ ، لَمْ يَعْقِدْ غَيْبَ ضَمِيرِهِ عَلَى مَعْرِفَتِكَ »

--> 1 - سوره ذاريات ، آيات 20 و 21 2 - سوره ابراهيم ، آيه 10